Zubeda: sterker dan pijn en stigma

In 1974, in de regio Tanga in Tanzania, werd Zubeda geboren in een groot gezin. Oorspronkelijk hadden haar ouders twaalf kinderen, maar al vroeg sloeg het noodlot toe: zes van hen overleden. Zubeda groeide op als vierde van de zes die het overleefden. Ondanks tegenslagen slaagde ze erin om groep 7 van de basisschool af te maken en koesterde ze een grote droom: ooit dokter worden. Die droom werd veel te vroeg afgebroken. Op slechts 14-jarige leeftijd werd Zubeda gedwongen te trouwen. Ze kreeg geen kans om haar opleiding voort te zetten en haar hoop om dokter te worden werd de grond in geboord.

Ze werd door haar man meegenomen naar Arusha, een man van wie ze niet hield en die ze nauwelijks kende. "Ik voelde me als bagage", herinnert ze zich, van de ene plek naar de andere gedragen zonder een eigen stem. Het leven ging snel. Zubeda werd moeder van vijf kinderen. In 2005 overleed haar man. Toen ontdekte ze dat hij haar ook met hiv/aids had besmet, waardoor ze niet alleen weduwe was, maar ook alleenstaande ouder, die de zware last van het overleven op haar eigen schouders droeg. Zubeda bleek een vechter. Om voor haar gezin te zorgen, startte ze een klein bedrijfje – ze liep rond met tweedehands kleding en stoffen om te verkopen. Ze droomt ervan om ooit een kleine winkel te hebben, een vaste plek waar ze kan werken zonder de vermoeiende dagelijkse reis.

Maar de afgelopen drie jaar is haar gezondheid verslechterd. Ze heeft last van constante pijn vanaf haar middel naar beneden, een branderig gevoel dat haar niet verlaat. Ze ervaart gevoelloosheid in haar voeten en pijn bij toiletbezoek. Ze heeft een hoge bloeddruk en is afhankelijk van basismedicijnen, maar kan zich alleen de goedkoopste pijnstillers veroorloven – soms zijn zelfs die onbetaalbaar. Haar basiszorgverzekering dekt nauwelijks iets.

Naast haar ziekte staat ze onder constante financiële druk. De huur betalen is een worsteling en haar huisbaas bedreigt haar als ze niet op tijd kan betalen. Onlangs werd haar zoon ervan beschuldigd een meisje zwanger te hebben gemaakt. Met haar grote hart verwelkomde Zubeda het meisje en de baby in haar huis, ook al is nooit bewezen dat haar zoon echt de vader was.

Toch blijft Zubeda vooruitgaan. Ze droomt ervan een kleine tweedehands babykledingzaak te beginnen, wat haar een stabieler inkomen zou kunnen opleveren. Eén baal kleding kost tussen de 700.000 en 900.000 TZS – veel meer dan ze nu heeft. Zonder identiteitsbewijs kan ze geen lening bij de bank aanvragen.

Ondanks alles blijft Zubeda sterk. Ze wordt gestigmatiseerd vanwege haar hiv-status en leeft gedeeltelijk ondergedoken, maar haar veerkracht, geloof en vastberadenheid schijnen door. Ze is een moeder, een vechter en een vrouw die nog steeds vasthoudt aan de hoop op een veiliger, waardiger leven voor zichzelf en haar kinderen.