De kracht van een moeder in stilte

Devota Damian werd geboren in 1978. In 1999, vol hoop voor de toekomst, trouwde ze en begon ze een leven op te bouwen met haar man. Samen kregen ze vier zonen – elk een bewijs van haar veerkracht en onvoorwaardelijke liefde.

Met alleen een basisschoolopleiding was Devota vastbesloten dat haar kinderen verder zouden komen dan zij ooit had gekund. En dat hebben ze gedaan. Haar oudste zoon heeft zijn studie afgerond en werkt nu bij de overheid. Haar tweede zoon jaagt zijn droom na in zijn tweede jaar aan de KCMC University (opleiding tot arts) in Moshi, waarbij zijn opleiding gedeeltelijk door de overheid wordt gefinancierd. De derde zoon zit in groep twee van een openbare middelbare school en de jongste is net begonnen aan zijn reis in groep één van de basisschool.

Maar Devota's pad was allesbehalve gemakkelijk.

Haar man, ooit een veelbelovende marathonloper, liep een beenblessure op die een einde maakte aan zijn sportcarrière. Toen hij geen inkomen meer kon verdienen, kwam de last van het onderhouden van het gezin volledig op Devota's schouders terecht. Niet lang daarna veranderde haar leven drastisch toen ze de diagnose hiv/aids kreeg. De diagnose ging gepaard met emotionele pijn: haar man – die haar onbewust had besmet – verliet haar nadat ze ziek was geworden. Hij verhuisde ver weg en heeft sindsdien nooit meer bijgedragen aan hun gezin.

Devota moest haar zoons alleen opvoeden en vechten tegen haar ziekte. Ze nam de rol van verzorger en kostwinner op zich. Ze begon een klein bedrijfje en verkocht knoflook en uien aan lokale restaurants en op de markt. Het is een dagelijkse struggle. Ze staat voor zonsopgang op, zet om 6 uur 's ochtends thee voor haar zoons en gaat op zoek naar producten die ze zich kan veroorloven om door te verkopen. Vaak zijn de enige producten die ze kan kopen die van mindere kwaliteit, waardoor haar winst beperkt is. Maar ze zet door – want opgeven is geen optie.

Drie mensen per dag voeden zonder een vast inkomen is een constante strijd. De huur kost haar 80.000 TZS shilling (ca. 25 €) per maand. Omdat er geen gas in huis is, kookt ze op hout of houtskool, wat de gezondheids- en veiligheidsrisico's nog verder vergroot. Hoewel haar oudste zoon financieel bijdraagt, blijft de last voor het gezin overweldigend.

Devota slikt haar antiretrovirale (ARV) medicijnen consequent, omdat ze het belang ervan begrijpt. Gelukkig kan ze de medicijnen gratis krijgen. Maar het innemen van ARV's zonder voedsel leidt tot misselijkheid en pijnlijke bijwerkingen. Ze verbergt haar medicijnen voor anderen – zelfs voor haar zonen – uit angst. Het stigma rond hiv/aids is enorm in Tanzania en Devota maakt zich zorgen dat ze verwaarloosd of in de steek gelaten zou kunnen worden als anderen erachter komen. De stress van het bewaren van dit geheim, samen met haar dagelijkse strijd om te overleven, zorgt er vaak voor dat ze slapeloze nachten en fysieke pijn heeft, vooral in haar gewrichten en benen.

Via het werk van haar oudste zoon is Devota verzekerd via het Nationaal Ziektekostenfonds (NHIF). Het is een zeldzaam en waardevol vangnet, maar het kan de dagelijkse financiële gaten die haar uitputten niet dichten.

Ondanks dit alles blijft Devota toegewijd aan de toekomst van haar kinderen. Haar droom is simpel maar diepgaand: dat haar zoons hun school afmaken, een stabiel leven opbouwen en zich bevrijden van de vicieuze cirkel van ontberingen en armoede. Ze doet er alles aan – opoffering, volharding en liefde – om die droom te verwezenlijken.

Devota overleeft niet alleen. Ze vecht. In stilte. Fel. En met meer kracht dan de meesten ooit zullen beseffen.